اگر هنگام انتخاب SSD با عبارتهایی مثل SATA، M.2، NVMe، PCIe و M.2 2280 روبهرو شدهاید، احتمالاً اولین سؤال این است که این اصطلاحات دقیقاً چه تفاوتی با یکدیگر دارند.
نکته مهم این است که SATA، M.2 و NVMe همرده نیستند. SATA یک رابط، NVMe یک پروتکل ارتباطی و M.2 یک فرمفاکتور فیزیکی است. به همین دلیل عبارت «M.2 در مقابل NVMe» از نظر فنی مقایسه کاملی نیست؛ یک SSD میتواند همزمان M.2 و NVMe باشد.
در این راهنما تفاوت این مفاهیم را از پایه بررسی میکنیم تا بتوانید مشخص کنید هر SSD چگونه به سیستم متصل میشود، چه محدودیتهایی دارد و قبل از خرید چه مواردی باید بررسی شود.
SSD یا Solid State Drive یک وسیله ذخیرهسازی مبتنی بر حافظه فلش است که برخلاف هارددیسک مکانیکی، برای ذخیره اطلاعات از قطعات متحرک و صفحات چرخان استفاده نمیکند.
اما همه SSDها یکسان نیستند. تفاوت میان مدلها میتواند از چند بخش مختلف ناشی شود:
برای درک تفاوت SATA، M.2 و NVMe ابتدا باید دو مفهوم را از هم جدا کنیم: فرمفاکتور و رابط ارتباطی.
فرمفاکتور به شکل، ابعاد و ساختار فیزیکی SSD اشاره میکند.
یکی از فرمفاکتورهای رایج، 2.5 اینچی است. این نوع SSD معمولاً از طریق اتصال SATA به سیستم متصل میشود و ظاهر آن شباهت زیادی به هاردهای 2.5 اینچی لپتاپ دارد.
فرمفاکتور دیگر M.2 است که به شکل یک برد باریک و کوچک طراحی میشود و مستقیماً روی اسلات M.2 مادربرد قرار میگیرد.
بنابراین:
M.2 = شکل و ابعاد فیزیکی
و نه لزوماً نوع پروتکل یا سرعت.
رابط تعیین میکند SSD چگونه با سیستم ارتباط برقرار کند.
در SSDهای رایج، دو مسیر مهم را میتوان اینگونه در نظر گرفت:
SATA 6Gb/s سقف انتقال اسمی 6 گیگابیت بر ثانیه دارد که از نظر تئوری معادل حدود 600 مگابایت بر ثانیه است. SATA-IO نیز این مقدار را بهعنوان نرخ انتقال SATA Revision 3.x معرفی میکند.
در طرف دیگر، NVMe معمولاً از PCIe استفاده میکند و برای حافظههای غیر فرار و SSDها طراحی شده است. استاندارد رسمی NVM Express نیز NVMe را روشی برای ارتباط نرمافزار میزبان با حافظه غیر فرار روی PCIe معرفی میکند.
NVMe مخفف Non-Volatile Memory Express است.
NVMe را نباید صرفاً «یک شکل SSD» دانست. این فناوری یک پروتکل/استاندارد ارتباطی است که برای استفاده از قابلیتهای حافظههای فلش و مسیر PCIe طراحی شده است.
به همین دلیل میتوان یک SSD را به شکل زیر توصیف کرد:
M.2 + PCIe + NVMe
در این ترکیب:
استاندارد NVMe برای SSDها طراحی شده و هدف آن ارائه مسیر ارتباطی مقیاسپذیرتر و کمتأخیرتر نسبت به رابطهای قدیمیتر مانند SATA است.
SSD SATA نوعی SSD است که از رابط SATA برای ارتباط با سیستم استفاده میکند.
یکی از رایجترین شکلهای آن، SSD 2.5 اینچی SATA است. این SSDها برای ارتقای بسیاری از لپتاپها و کامپیوترهای دارای رابط SATA گزینهای شناختهشده هستند.
SATA به دلیل سازگاری گسترده و ساختار نسبتاً ساده، همچنان در بسیاری از سیستمها کاربرد دارد؛ اما رابط SATA 6Gb/s سقف پهنای باند مشخصی دارد و SSDهای مدرن نمیتوانند با استفاده از همین رابط از تمام ظرفیت عملکرد PCIe/NVMe بهره ببرند.
در این مدل، SSD در یک بدنه 2.5 اینچی قرار میگیرد و معمولاً به کابل داده SATA و اتصال برق نیاز دارد.
مزیت مهم این ساختار، سازگاری با بسیاری از لپتاپها و دسکتاپهای دارای محل نصب 2.5 اینچی و پورت SATA است.
بنابراین اگر یک لپتاپ قدیمیتر فقط رابط SATA را پشتیبانی کند، خرید SSD NVMe لزوماً راهحل مناسبی نیست؛ ابتدا باید نوع اتصال مادربرد بررسی شود.
مزایا:
محدودیت اصلی:
محدودیت پهنای باند SATA باعث میشود سرعت SSDهای SATA در سطحی مشخص باقی بماند. SATA Revision 3.0 نرخ انتقال اسمی 6Gb/s را تعریف کرده است.
M.2 یک فرمفاکتور است.
این شاید مهمترین نکته در شناخت انواع SSD باشد.
M.2 برای استفاده در دستگاههای کوچک و مادربردهای مدرن بسیار رایج شده است و SSD در آن بدون کابل SATA مستقیماً در اسلات M.2 نصب میشود.
اما یک اشتباه رایج وجود دارد:
هر SSD M.2 الزاماً NVMe نیست.
M.2 میتواند برای SSDهایی با رابط SATA یا PCIe مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین هنگام بررسی یک SSD M.2 باید مشخص شود که اسلات و خود SSD از چه رابطی استفاده میکنند.
در یک M.2 SATA، فرمفاکتور M.2 است اما ارتباط ذخیرهسازی از طریق SATA انجام میشود.
بنابراین کوچک بودن SSD به معنی NVMe بودن آن نیست.
از نظر عملکرد، M.2 SATA به دلیل استفاده از SATA همان محدودیت اصلی رابط SATA را دارد.
در M.2 NVMe، SSD از فرمفاکتور M.2 استفاده میکند و ارتباط آن از طریق PCIe و پروتکل NVMe انجام میشود.
این ترکیب در بسیاری از لپتاپها و مادربردهای جدید بسیار رایج است.
بنابراین وقتی روی یک محصول عبارت M.2 NVMe را میبینید، دو ویژگی مختلف را همزمان مشاهده میکنید:
عبارتهایی مانند M.2 2280 اندازه فیزیکی ماژول را مشخص میکنند.
در M.2 2280:
بنابراین M.2 2280 یعنی ماژولی با ابعاد اسمی 22 × 80 میلیمتر.
اندازههای دیگری مانند 2230، 2242 و 22110 نیز وجود دارند. Kingston نیز توضیح میدهد که دو رقم اول عرض و ارقام بعدی طول ماژول را نشان میدهند.
در نتیجه هنگام انتخاب M.2 فقط سرعت را بررسی نکنید؛ اندازه فیزیکی مورد پشتیبانی دستگاه نیز اهمیت دارد.
NVMe یک استاندارد ارتباطی طراحیشده برای حافظههای غیر فرار و SSDهاست که معمولاً از PCIe برای انتقال داده استفاده میکند.
NVMe در مقایسه با مسیرهای قدیمیتر ذخیرهسازی، برای پردازش موازی درخواستهای ورودی/خروجی و کاهش تأخیر طراحی شده است.
NVM Express اعلام میکند که این استاندارد از ابتدا برای SSDها و ارتباط روی PCIe طراحی شده و در فرمفاکتورهایی مانند M.2، U.2 و AIC نیز استفاده میشود.
در ساختار NVMe، SSD از مسیر PCIe برای ارتباط با سیستم استفاده میکند.
این تفاوت مهمی با SSD SATA دارد، زیرا SATA دارای سقف پهنای باند مشخص خود است، در حالی که PCIe با نسلها و تعداد Laneهای مختلف میتواند پهنای باند بسیار بیشتری در اختیار SSD قرار دهد.
برای مثال، یک SSD NVMe میتواند از PCIe Gen 3، Gen 4 یا Gen 5 استفاده کند؛ اما وجود NVMe بهتنهایی سرعت مشخصی را تضمین نمیکند.
سرعت نهایی به عواملی مانند نسل PCIe، تعداد Lane، کنترلر، NAND، طراحی SSD و محدودیتهای سیستم بستگی دارد.
مهمترین دلیل، تفاوت مسیر ارتباطی و معماری ارتباط با حافظه است.
SATA 6Gb/s سقف انتقال اسمی مشخصی دارد، در حالی که PCIe میتواند پهنای باند بسیار بیشتری فراهم کند.
از طرف دیگر، NVMe برای محیطهای مبتنی بر حافظه فلش طراحی شده و از صفهای متعدد I/O و معماری مناسب برای پردازش موازی استفاده میکند. NVM Express نیز NVMe را استانداردی با مسیرهای کارآمدتر برای ارسال و تکمیل فرمانهای I/O معرفی میکند.
نسل PCIe روی پهنای باند قابل استفاده اثر دارد.
بهصورت ساده:
PCIe Gen 3 < PCIe Gen 4 < PCIe Gen 5
اما این به معنی آن نیست که هر SSD Gen 5 همیشه در کاربرد واقعی دو برابر Gen 4 احساس سرعت خواهد داشت.
سرعت ذخیرهسازی به کل زنجیره وابسته است:
SSD → رابط → PCIe Lane → مادربرد → CPU/Chipset → سیستمعامل → نوع عملیات
برای همین، هنگام انتخاب SSD باید مشخصات مادربرد یا لپتاپ نیز بررسی شود.
| ویژگی | SATA SSD | M.2 SATA | M.2 NVMe |
|---|---|---|---|
| فرمفاکتور رایج | 2.5 اینچ | M.2 | M.2 |
| رابط | SATA | SATA | PCIe |
| پروتکل | معمولاً AHCI/SATA | SATA/AHCI | NVMe |
| کابل SATA | معمولاً بله | خیر | خیر |
| سقف رابط SATA | محدود به SATA 6Gb/s | محدود به SATA 6Gb/s | ندارد؛ وابسته به PCIe |
| سرعت بالقوه | مناسب | مشابه SATA | بالاتر |
| کاربرد رایج | ارتقای سیستمهای قدیمیتر | سیستمهای سازگار با M.2 SATA | سیستمهای جدید و کارهای سنگینتر |
این جدول یک نکته بسیار مهم را روشن میکند:
M.2 در مقابل SATA قرار نمیگیرد؛ M.2 میتواند یکی از فرمهای فیزیکی یک SSD SATA یا NVMe باشد.
Kingston نیز همین تفکیک را میان فرمفاکتور و رابط توضیح میدهد و تأکید میکند که M.2 بهتنهایی نشاندهنده سرعت SSD نیست.
خیر.
این یکی از رایجترین اشتباهات هنگام انتخاب SSD است.
M.2 فقط فرمفاکتور است و SSDهای M.2 میتوانند با رابط SATA یا PCIe کار کنند.
بنابراین این سه عبارت را از هم جدا کنید:
M.2 SATA
یعنی فرمفاکتور M.2 + رابط SATA
M.2 NVMe
یعنی فرمفاکتور M.2 + رابط PCIe + پروتکل NVMe
2.5-inch SATA
یعنی فرمفاکتور 2.5 اینچی + رابط SATA
پس صرفاً با دیدن عبارت M.2 نمیتوان نتیجه گرفت که SSD از NVMe استفاده میکند.
قبل از انتخاب SSD، مهمترین کار بررسی سازگاری سختافزاری است.
این موارد را بررسی کنید:
اگر قصد استفاده از SSD M.2 دارید، باید دستگاه اسلات M.2 داشته باشد.
اما وجود اسلات M.2 بهتنهایی کافی نیست.
بعضی اسلاتها فقط یکی از این حالتها را پشتیبانی میکنند و برخی دیگر قابلیتهای بیشتری دارند.
راهنمای مادربرد یا لپتاپ باید مشخص کند اسلات M.2 موردنظر چه استانداردی را پشتیبانی میکند.
ممکن است یک دستگاه فقط M.2 2230 یا 2242 را بپذیرد، در حالی که SSD موردنظر شما 2280 باشد.
اگر SSD NVMe انتخاب میکنید، مشخص کنید سیستم از چه نسل PCIe پشتیبانی میکند.
در برخی مادربردها استفاده از یک اسلات M.2 میتواند با بعضی پورتهای SATA یا PCIe اشتراک منابع داشته باشد.
بنابراین دفترچه مادربرد منبع اصلی بررسی سازگاری است. Kingston نیز توصیه میکند قبل از انتخاب M.2 مشخصات مادربرد یا سیستم بررسی شود.
همانطور که توضیح دادیم، M.2 فرمفاکتور است و الزاماً به معنی NVMe نیست.
این مقایسه از نظر فنی ناقص است.
یک SSD میتواند M.2 NVMe باشد.
عدد درجشده برای سرعت خواندن ترتیبی مهم است، اما تنها معیار عملکرد نیست.
مواردی مانند:
نیز اهمیت دارند.
اگر سیستم شما فقط SATA را پشتیبانی کند، خرید یک SSD NVMe بدون وجود مسیر سازگار PCIe راهحل مناسبی نخواهد بود.
حتی اگر مادربرد از M.2 پشتیبانی کند، باید اندازه و نوع کلید اتصال SSD نیز با اسلات سازگار باشد.
بعد از اینکه مشخص کردید سیستم شما از چه نوع SSD پشتیبانی میکند، مرحله بعد دیگر صرفاً آموزشی نیست؛ باید گزینههای واقعی را بر اساس مشخصات و نیاز خود بررسی کنید.
برای این مرحله، ابتدا نوع اتصال را مشخص کنید:
سیستم قدیمی با SATA → بررسی SSDهای SATA
سیستم دارای M.2 SATA → بررسی SSDهای M.2 سازگار با SATA
سیستم دارای PCIe/NVMe → بررسی SSDهای NVMe سازگار
بعد از مشخص شدن این موضوع، ظرفیت، سرعت، برند، کنترلر، NAND، گارانتی و قیمت را مقایسه کنید.
اگر اکنون تفاوت SATA، M.2 و NVMe را میدانید و میخواهید گزینههای مختلف SSD را برای مرحله انتخاب و مقایسه بررسی کنید، میتوانید به لیست قیمت هارد ssd مراجعه کنید. این مرحله مکمل بحث فنی این مقاله است؛ در آنجا بهجای تمرکز بر تعریف فناوری، گزینههای SSD برای بررسی و انتخاب در اختیار شما قرار میگیرند.
برای بررسی تخصصیتر نیز میتوانید مسیر را بر اساس فناوری ادامه دهید:
نکته مهم این است که این صفحات جایگزین بررسی سازگاری مادربرد یا لپتاپ نیستند؛ مشخصات دستگاه شما باید قبل از انتخاب نهایی بررسی شود.
برای شناخت انواع SSD، مهمترین نکته این است که فرمفاکتور، رابط و پروتکل را با یکدیگر اشتباه نگیریم.
SATA یک رابط ذخیرهسازی است که در SSDهای 2.5 اینچی و برخی M.2ها استفاده میشود.
M.2 یک فرمفاکتور فیزیکی است و میتواند برای SSDهای SATA یا PCIe/NVMe استفاده شود.
NVMe یک استاندارد ارتباطی طراحیشده برای حافظههای غیر فرار است که در سیستمهای مدرن معمولاً از PCIe استفاده میکند.
بنابراین:
هر M.2 الزاماً NVMe نیست، اما یک SSD میتواند همزمان M.2 و NVMe باشد.
در انتخاب SSD نیز ابتدا باید سازگاری سیستم را مشخص کنید و سپس براساس عملکرد، ظرفیت، دوام، دما، قیمت و نوع استفاده تصمیم بگیرید.
برای بررسی مشخصات استانداردها و مفاهیم فنی، منابع زیر قابل استناد هستند:
خیر. M.2 فرمفاکتور است، در حالی که NVMe استاندارد ارتباطی است. یک SSD M.2 میتواند SATA یا NVMe باشد.
پاسخ به سازگاری سیستم و نوع استفاده بستگی دارد. NVMe معمولاً ظرفیت پهنای باند و عملکرد بالاتری دارد، اما اگر سیستم شما فقط SATA را پشتیبانی کند، SSD SATA گزینه سازگار است.
خیر. وجود یا عدم وجود اسلات M.2، نوع رابط پشتیبانیشده و اندازه قابل نصب باید در مشخصات لپتاپ بررسی شود.
M.2 2280 یک اندازه فیزیکی برای ماژول M.2 است که عرض آن 22 میلیمتر و طول آن 80 میلیمتر است.
از نظر رابط SATA، هر دو تحت محدودیت SATA قرار دارند. فرمفاکتور M.2 بهتنهایی باعث افزایش سرعت نمیشود.
NVMe در کاربردهای رایج SSD از PCIe استفاده میکند. خود NVMe پروتکل/استاندارد ارتباطی است و نباید با فرمفاکتور اشتباه گرفته شود.
از نظر قابلیت و پهنای باند بالقوه، نسل جدیدتر PCIe ظرفیت بالاتری دارد؛ اما ارزش واقعی آن به نوع کاربری، سختافزار سیستم، کنترلر SSD، خنکسازی و سایر اجزای سیستم بستگی دارد.
SSD NVMe چیست؟ با تفاوت NVMe و SATA، M.2، PCIe و کاربرد NVMe در لپتاپ و کامپیوتر آشنا شوید و ببینید آیا خرید SSD NVMe برای شما ارزش دارد.
قصد خرید SSD دارید؟ مواظب باشید پولتان را هدر ندهید! در این راهنمای جامع، ۱۰ اشتباه بزرگ و رایج خریداران (از DRAM تا نوع NAND) را فاش کردهایم تا بهترین انتخاب را داشته باشید.
برای انتخاب بهترین هارد اکسترنال 1 ترا، شناخت نیازها ضروری است. در این مقاله فاکتورهای مهمی مانند قیمت، وزن و مقاومت فیزیکی را بررسی کردهایم تا بتوانید از بین مدلهای مختلف، بهترین هارد اکسترنال ضد ضربه 1 ترابایت، یک هارد اکسترنال پاسپورتی سبک یا یک هارد اکسترنال ارزان یک ترا را به درستی انتخاب کنید.
راهنمای جامع خرید هارد اکسترنال ۵۰۰ گیگابایت دستدوم؛ همراه با آموزش ۳ روش سریع و قطعی برای تست سلامت هارد استوک و جلوگیری از حذف اطلاعات.
آیا اجرای بازی PS5 از روی هارد اکسترنال ممکن است؟ در این مقاله بهترین روشهای ارتقای حافظه پلی استیشن و کارت توسعه ایکس باکس را بررسی کردهایم. کلیک کنید!
این مقاله روشهای قطعی و سریع برای قفل کردن هارد اکسترنال و محافظت از اطلاعات شخصی را آموزش میدهد. از رمزگذاری سختافزاری AES−256 برنامههای رسمی تا ابزار BitLocker ویندوز مورد بررسی قرار گرفتهاند.
برای شروع گفتگو، شماره تماس خود را وارد کنید.
